Final Fantasy XIII review
In verschillende landen ziet men het getal dertien als ongeluksgetal. Heb je het aantal letters in ‘ongeluksgetal’ of ‘unlucky number’ wel eens geteld? Vast niet maar je raadt het waarschijnlijk al. Diverse luchtvaartmaatschappijen hebben consequent geen rij nummer dertien in het vliegtuig en probeer in Amerika maar eens een kamer te boeken op de dertiende verdieping van het hotel. Dat rij veertien in het vliegtuig stiekem toch de dertiende is, deert de bijgelovige medemens kennelijk niet. Hoe de wereld er ook over denkt, het getal dertien is voor fans van een beroemde franchise van Square Enix een erg lekker getal. Het is het nummer dat hoort bij de eerste Final Fantasy op de PlayStation®3. In Japan is deze titel alweer oud nieuws en waren de kritieken overwegend positief. Nu wij in het Westen ook eindelijk mogen beginnen aan het nieuwste avontuur, is de vraag of het een succesverhaal zal worden of toch een ongelukkig nummer.
Even opletten
Final Fantasy XIII gaat flitsend van start. Een trein raast door het landschap. Een opening die wat doet denken aan de opening van Final Fantasy VII. In deze trein geen Cloud Strife maar diverse in gewaden geklede personen die daar, getuige de gewapende bewakers, niet vrijwillig zitten. Bijna iedereen zal de scene herkennen uit de eerste trailers die van Final Fantasy XIII verschenen. Op het juiste moment slaat Lightning, één van de hoofdpersonen, toe en met bliksemsnelle handelingen, overwint ze de gewapende tegenstand. Als de trein een industrieel decor binnen raast, wordt deze tot stilstand gebracht door een aanzienlijk groot mechanisch monster. De eerste tegenstander op je uitgebreide avontuur. Lightning krijgt steun van Shaz, het eerste karakter met een afro in het bestaan van Final Fantasy. Vanuit verschillende camera standpunten is te zien dat er overal om je heen een gewapende strijd gevoerd wordt. Tijd om daarover na te denken is er nagenoeg niet want je moet meteen aan de bak.
Gedurende de eerste uren zal je meteen flink moeten opletten. Waar het gevechtsysteem nog rustig begint, gaat de verhaallijn namelijk meteen in overdrive. De gebeurtenissen spelen zich af rondom Pulse, een wereld met mechanische wezens die kunnen beschikken over buitengewone krachten. De wezens staan bekend als de fal’Cie en de speciale krachten verkrijgen ze uit kristallen in hun lichaam. Kristallen zijn dus wederom een terugkerend onderwerp in Final Fantasy. De fal’Cie selecteren bepaalde mensen om een hoger doel te dienen en personen die zijn gekozen, krijgen als het ware een tattoeage. De ‘tattoo’ van de fal’Cie is zichtbaar op de huid en zij die door de fal’Cie zijn aangewezen, staan bekend als de l’Cie. Zij beschikken vanaf dat moment over de macht om Eidolons op te roepen maar helaas moeten ze ook binnen een onbekende tijd een mysterieuze opdracht vervullen, de zogeheten Focus. Hoe ze de Focus kunnen volbrengen, zien de geselecteerden alleen in korte en raadselachtige visioenen dus is het maar de vraag of zij die opdracht tijdig kunnen afmaken. Mislukken is geen fijne optie want als dat gebeurt, is het over en verandert de l’Cie in een Cie’th, een weerzingwekkend monster. De Focus wél volbrengen is voor de eer wel leuk maar het lot is ook dan niet erg geweldig want dan krijgt de l’Cie het eeuwige leven door te veranderen in een kristal. Als in ijs bevroren zal de eeuwigheid ogenschijnlijk een verschrikkelijk lot zijn. Ondanks de speciale krachten die het met zich meebrengt, is aangewezen worden als l’Cie dus eerder een vloek dan een prettige omstandigheid.
In een ver verleden werd er door een fal’Cie genaamd Orphan, een speciale stad gemaakt voor de mensheid. De stad Cocoon, een paradijsje dat hoog boven Pulse zweeft, werd door Orphan bevolkt met leven en machines die de mensheid konden dienen. De mensheid nam sterk toe in aantal en het leven was goed. Zoals vaker als het mensen betreft, kwam het tot een oorlog. De oorlog werd gevoerd tussen Cocoon en Pulse en in die oorlog overwon de bevolking van Cocoon uiteindelijk. Op Cocoon bleef men echter bang voor een mogelijke invasie vanaf Pulse en om dat tegen te gaan, werd de Sanctum opgericht, een autoriteit die toezicht moet houden op de zuiverheid van Cocoon. De soldaten die het bewind met kracht ondersteunen heten de PSICOM en die soldaten zijn van precies hetzelfde soort als degenen die Lightning meteen aan het begin van Final Fantasy te grazen neemt. Mocht je zoals wij even in de war raken van de verschillende namen dan kunnen we je gerust stellen want het gehele plot is steeds keurig terug te lezen in de vele menu’s die Final Fantasy XIII rijk is. De passagiers uit de trein aan het begin blijken gedeporteerden te zijn. Mensen die door de Sanctum worden afgevoerd om te vernietigen, een volwassen onderwerp in de nieuwste RPG van Square Enix. Door het optreden van Lightning, ontkomen diverse mensen aan de zuiverigsoperatie die bekend staat als de Purdge en een aantal van hen, blijft de gehele game aan je zijde.
Heb jij nou een vogel in je haar?
Lightning is een voormalig soldate die zich net als Cloud in Final Fantasy VII tegen haar werkgever keert omwille van haar zus Serah die als l’Cie is aangewezen. Ze is nors, kiest voor vaak zichzelf maar toont redelijk snel haar zachte kant. Shaz sluit zich direct na het eerste gevecht bij haar aan en heeft geheel eigen motieven om tegen PSICOM en de Sanctum te vechten. Shaz is het eerste karakter in Final Fantasy met een indrukwekkende afro en hij fungeert regelmatig als de komische noot in het spel. In zijn haar leeft een Chocobo kuiken die af en toe letterlijk de kop opsteekt. Vroeg in de game ontmoeten ze Snow, de drijvende kracht achter NORA, een rebellengroep die de wapens tegen de Sanctum heeft opgepakt en de verloofde van Sherah, de zus van Lightning. Snow probeert wanhopig om Serah te redden van haar lot en hij gaat daarbij voor niemand opzij. Hope die zijn moeder ter plekke in de strijd verliest, voegt zich bij de groep door wraakgevoelens jegens Snow en dan is er nog Vanille een jonge roodharige meid, die functioneert als de Rikku uit Final Fantasy X en X-2, vrolijk, druk en erg een hoog stemmetje. Tot slot is er nog Fang een donkerharige dame die in eerste instantie werkt voor de Sanctum op Cocoon onder het bevel van ene Cid (voor de kenners: ook in dit deel weer een Cid) maar uiteindelijk blijkt ze een andere rol te moeten vervullen. In het eerste hoofdstuk komt de groep waarmee je aan het spel begint in aanraking met een fal’Cie en hoewel ze als overwinnaar uit de bus komen, zijn ze vanaf dat moment gebrandmerkt als l’Cie. Vanaf dat moment beter bekend als de Pulse l’Cie omdat ze van Pulse komen. De onbekende Focus die ze vervolgens moeten vervullen, de strijd tegen de Sanctum, en persoonlijke drijfveren, vormen de hoofdlijn van Final Fantasy XIII. Door middel van regelmatige flashbacks worden de achtergronden bij de personages uit de doeken gedaan.
Hou mijn hand maar vast
Het overgrote deel van Final Fantasy XIII speelt als de trein uit het begin; snel en op rails. De verhaallijn is opgedeeld in verschillende hoofdstukken en die speel je letterlijk van A naar B met maar één mogelijk pad. Op een radar (die je ook uit kunt zetten) zie je de richting waarin je moet lopen maar eigenlijk is deze de eerste 25 uur overbodig. Uitgebreide vertakkingen van het hoofdpad zijn er in eerste instantie namelijk niet. Hier en daar is wel een klein zijweggetje te vinden dat steenvast naar een item voert. Daarmee heb je het ontdekken wel gezien. Voor het bereiken van hoger gelegen gebieden hoef je ook geen moeite te doen want op plaatsen waar je kunt springen, is dat met een witte cirkel aangegeven. Op die plaatsen zal het karakter dat je bestuurt automatisch springen. De vertellers van Final Fantasy XIII pakken je bij de hand en nemen je mee in de meest lineaire Final Fantasy ooit. Lineair is voor een game niet noodzakelijk vervelend maar de uitvoer is daarin bepalend. Gelukkig beheerst Square Enix wat dat betreft de kunst van het vertellen. De aandacht ligt volledig op het selecte aantal karakters en hun persoonlijke drijfveren. Hoewel het plot niet voortdurend even sterk is, bouw je wel een band op met de hoofdpersonen. In het verleden kwamen wij tijdens het spelen wel eens op het punt dat we vergeten waren wat het volgende doel was maar in deze titel is dat niet aan de orde. Je aandacht is volledig bij de hoofdzaken.
De focus op het verhaal is niet de enige reden dat Square Enix deze aanpak heeft gekozen. Het battle systeem is namelijk volledig op zijn kop gezet en door spelers aan de hand mee te nemen, kunnen die in alle rust wennen aan de mogelijkheden. Pas na 25 uur of langer zal de wereld eindelijk voor je open gaan en lijkt het of je een totaal andere game aan het spelen bent. Verwacht dan nog steeds geen reisjes naar eerder bezochte gebieden of bezoeken aan afgelegen dorpjes. Het is namelijk niet mogelijk om naar eerder bezochte gebieden terug te keren en traditionele RPG steden en dorpjes zijn er niet. Wapens en items aanschaffen, doe je nu vanuit save points waardoor je als het ware online aan het shoppen bent. Uiteindelijk kun je dus wel kun je los op zij missies zoals het jagen op verschillende monsters die door het landschap banjeren. Een beetje te vergelijken met Final Fantasy XII maar dan met een veel beter battle systeem. De open wereld is uiteindelijk een welkome beloning en zelfs schatzoeken op een Chocobo keert terug maar persoonlijk vinden wij 25 uur spelen om dat te bereiken wel wat overdreven. Voor fans van traditionele RPG waarden, kan deel XIII daarom in eerste instantie moeilijk te verteren zijn.
Een kwestie van een paar seconden
Het battlesysteem is om met de deur in huis te vallen het beste uit de reeks. Gevechten zijn niet random en vijanden zul je net als in deel XI (MMORPG) en deel XII kunnen zien in de omgeving. Vijanden kun je ontwijken maar net als in alle andere RPG’s is het verstandig om zoveel mogelijk te vechten voor de noodzakelijke upgrades. Zie je een vijand waarover je twijfels hebt dan kun je deze ontwijken door er met een boog omheen te lopen. Ook kun je een item gebruiken in een veld-menu dat met de L1 knop is te bereiken om de vijanden te misleiden met een rookgordijn. Tevens kun je in dat menu items selecteren die je gehele party van buffs voorzien. Zo kun je vóór het gevecht al Protect, Shell, Haste en andere statusverhogende buffs over je party oproepen.
Je party bestaat uit maximaal drie personen en de speler controleert alleen de party leader. De overige twee teamleden worden volledig door de AI aan de hand genomen. Zij vullen hun rollen goed uit en zijn gelukkig geen bron van irritatie. Wederom is hier een vergelijking te trekken met FFXII. Alle leden van de party vervullen rollen als; Commando, Medic, Synergist en Ravager. Deze rollen vervangen de traditionele namen maar komen neer op Warriors, Black Mages, White Mages en dergelijke, het job systeem uit eerdere delen. Iedere rol komt met unieke eigenschappen en combinaties van verschillende rollen zijn essentieel voor de overwinning. Wisselen van een bepaalde opstelling kan ‘in-battle’ met de L1 knop en heet Paradigm Shift. Een beetje te vergelijken met de verkleedpartijen in FFX maar gelukkig blijven die ons bespaard. Ben je in een gevecht toe aan een Cure spell dan is snel wisselen van rollen in een seconde voor elkaar en direct daarna kun je weer terugkeren naar alleen damage dealers of andere combinaties. Het traditionele levelen is ook niet meer te vinden in Final Fantasy XIII maar uiteraard is er progressie te boeken. Gevechten leveren deze keer CP op (Chrystarium Points) die in een Chrystarium zijn te besteden. Het Chrystarium lijkt op de Sphere Grid uit deel X met het verschil dat de voordelen van de kristallen die je vrij kunt spelen al van te voren zichtbaar zijn. Iedere rol heeft zijn eigen Chrystarium en om de rol te masteren, dien je gewoon veel te vechten voor de benodigde CP. Kristallen die je zult vrijspelen verhogen strength of hitpoints en uiteraard zijn er veel magische spreuken te vinden. Helaas kun je in het overgrote deel van het spel niet zelf beslissen in welke samenstelling je gevechten wilt aangaan. Het verhaal dicteert wie de partyleader is en welke teamgenoten je zullen vergezellen. Deze beperking heeft wel weer als voordeel dat je alle karakters en rollen uitvoerig leert kennen voor later in de game als je wordt losgelaten. Enigzins beperkt voelt desondanks wel aan. Dan zijn er ook nog TP (Technical Points) te verdienen die onder andere nodig zijn om Eidolons op te roepen. Daarover later meer.
De gevechten verlopen ‘turn based’ met een Active Time balk. Deze horizontale balk is opgedeeld in het aantal mogelijke acties van je karakter en deze zijn te stapelen voor een serie aanvallen. Krachtigere aanvallen kosten meer en zullen bijvoorbeeld twee acties in beslag nemen. De acties zijn handmatig te selecteren maar Final Fantasy XIII geeft je ook de mogelijkheid om ze automatisch uit te laten voeren. In het begin waren we fanatiek bezig met selecteren maar vrij snel lieten we dergelijke handelingen door de AI uitvoeren. Er zijn geen magic points meer dus kun je onbeperkt strooien met de verschillende spreuken (een aantal vereisen TP dus daarvoor geldt dat niet). Je kunt er ook steeds voor kiezen om maar een klein deel van de Active Time balk te gebruiken voor een snelle aanval. De gehele balk laten vol lopen kost namelijk meer tijd. Korte aanvallen kunnen ook noodzakelijk zijn voor de Chain gauge. Alle vijanden hebben namelijk een Chain gauge die vol loopt tot een bepaald percentage. Het percentage bouw je op door combinaties van aanvallen uit te voeren, een zogeheten chain. Is het benodigde percentage bereikt dan zal de vijand Staggered zijn, een staat van verwarring waarin schade extra hard aankomt. Er komt dan groot ‘Stagger’ in beeld en gedurende een gelimiteerde tijd is het zaak om zoveel mogelijk klappen uit te delen. Het verschil in damage is namelijk aanzienlijk, zeker bij moeilijkere tegenstanders. De strategie zal iedereen voor zichzelf moeten ontdekken maar bij gevechten komt het er in de basis op neer dat je zo snel mogelijk zorgt dat je tegenstander Staggered is. Regelmatig wisselen van rollen door middel van Paradigm Shifts is daarbij een noodzaak. De statistieken van de vijanden kun je tijdens gevechten oproepen met de R1 toets. Het is wel noodzakelijk dat je wel eerder Libra op ze hebt toegepast om deze zichtbaar te maken.
Hoewel de gevechten turn based zijn, is de actie dusdanig snel dat het aanvoelt als real time en bijna Arcade. Het is een groot voordeel dat health na gevechten automatisch aangevuld wordt en ook gevallen party members zijn dan weer volledig gezond. Door de snelle actie blijft het wel opletten want ‘game over’ kan in een kwestie van een paar seconden aan je getoond worden. Als je party leader namelijk valt, is het voorbij, ongeacht de status van de twee anderen. Hiervoor is ook een visuele waarschuwing door een rode waas die we ook kennen uit First Person Shooters. Wat een enorm frustrerend principe had kunnen worden, valt in de praktijk wel mee want wanneer je verliest, krijg je de optie om retry te kiezen en dan ga je direct weer naar het gevecht terug. Save points zijn daarnaast overvloedig dus vergeet urenlange progressie die je opnieuw zult moeten spelen omdat je een gevecht niet kon winnen. Als laatste heeft ieder karakter een eigen Eidolon. Het ontdekken van deze Eidolons is een genot op zich dus zullen we wat dat betreft geen spoilers weggeven. Het is echter geen geheim dat Odin zijn opwachting maakt als Eidolon van Lightning. Eidolons moeten eerst overwonnen worden in een gevecht en eenmaal aan je overgeleverd, kun je ze oproepen door gebruik te maken van TP. De Eidolon zal aan je zijde vechten gedurende een aflopende tijd. Als de Eidolon actief is, verschijnt een timer met het commando Gestalt mode. Gestalt mode houdt in dat de Eidolon verandert in een voertuig of beest en in het geval van Odin zal hij als een ware Transformer veranderen in een groot paard. Vanaf zijn rug zal Lightning de beschikking hebben over nog meer aanvallen. Compleet over the top! Een goed uitgevoerd gevecht kan wel effectiever zijn dan het gebruik van een Eidolon maar ze zijn niet meer weg te denken uit het Final Fantasy universum. Visueel is het ook steeds een spektakel en dat is nooit verkeerd. Ieder gevecht zal een ranking krijgen van één tot vijf sterren, gebaseerd op toegebrachte schade per seconde en tijdsduur. Hoe hoger de ranking, hoe hoger de kans op goede drops. Items die worden achtergelaten door vijanden zijn van de bekende RPG soort en Thick Hides en Strange Fluids zullen zich al snel in je inventory opstapelen. Gelukkig hebben we deze niet bij de eerste gelegenheid verkocht want het bleek na 8 uur spelen dat deze gebruikt kunnen worden om je wapens en accessories te upgraden. Deze beginnen op level 1 maar kunnen steeds beter gemaakt worden. Het beste wapen zul je dus niet vinden in een donker hoekje maar zul je zelf moeten opbouwen. Bij elkaar genomen is Final Fantasy XIII een tijdrovende klus.
Magisch mooi
De Final Fantasy titels staan bekend om de verbluffend mooie CGI. De tussenfilmpjes in deel dertien zijn werkelijk magisch mooi en moeten gezien worden om volledig te kunnen bevatten. Ons HD scherm kreunde onder zoveel kleur en geweld. De overgang van tussenfilm naar in-game beelden is naadloos op af en toe een laadscherm na. Hoewel er dan natuurlijk verschillen zijn te zien tussen film en in-game, is alles met enorm veel detail neergezet. Na donkere, industriële omgevingen is het heerlijk om in de open natuur te vertoeven. Overal zie je bomen, bloemen en lichteffecten. Dit is één van de mooiste titels van vandaag de dag. Final Fantasy in 1080p is een droom die uitkomt. De soundtrack is ook wederom met veel liefde gemaakt en Jazzy tunes worden afgewisseld met Japanse pop en orchestrale stukken. Niet alles is even gelukkig gekozen maar als geheel mogen we niet klagen. De voice acting is dik in orde en eigenlijk is het enige kritiekpunt de stem van Vanille. In Japanse anime is vaak sprake van jonge meisjes met een hoog stemmetje. In het Japans kunnen wij dat nog wel pruimen maar de Engelse rol die dat één op één in het Engels doet, irriteerde ons in het begin van de game mateloos. Later in de game went dat waarschijnlijk want toen viel het minder op en gelukkig maar want Vanille fungeert ook als vertelstem. Het totaalplaatje is samenvattend verzorgd en magisch mooi.
Conclusie
In de conclusie willen we kort zijn. Het voorgaande is zoals het bij een RPG hoort al vrij uitgebreid. Final Fantasy XIII is de mooiste in de serie en één van de mooiste op de PlayStation®3 in het algemeen. Het gevechtsysteem is simpel in het begin maar zit uiteindelijk vol mogelijkheden en tactiek. Het gedoe met potions na gevechten is niet meer en ook de magie kan lekker vrijuit gebruikt worden. Wat betreft de speelstijl komen de woorden action-adventure RPG bij ons op. Vergis je echter niet want als je de toewijding hebt, komen de onderste lagen boven en word je beloond voor het lange wachten. Voor die-hard fans van Final Fantasy kan het dertiende deel een ongeluksgetal zijn door het lange lineaire karakter en het verdwijnen van een aantal typische RPG elementen. Voor anderen is het een frisse wind en als je niet eerder een dergelijke titel hebt overwogen is dit deel misschien wel een ideaal instapmoment. De hype die naar aanloop van deel dertien losbarstte is naar ons idee niet helemaal terecht geweest en in plaats van groots is Final Fantasy gewoon erg goed! Ons advies; kopen, gordijnen sluiten en dan zien we je binnenkort weer op het forum!
Het eindcijfer: 8,5/10
Lees het originele bericht:
Final Fantasy XIII review